Bye bye botox-mum, bye bye Peru

28 juli 2011, Chiclayo

Na ruim acht weken Zuid-Amerika kunnen we stellen dat ik een redelijk woordje Spaans heb geleerd. Over het algemeen doet Edwin hier het woord, maar dat komt me natuurlijk niet altijd even goed uit. Zo vraag ik het liefst direct de weg als we de supermarkt niet kunnen vinden, terwijl Edwin het liefst eerst zelf zoekt. Dan wordt ik ongeduldig van al het omlopen en vraag ik het toch maar zelf. Of soms, als er Peruaanse Tokkie’s achter ons zitten in de bus, dan wil ik ze graag even de waarheid vertellen. Daar is Edwin veel te aardig voor, dus dat doe ik dan ook liever zelf. Ook vind ik dat je als onafhankelijke vrouw van de wereld echt zelf je ceviche en je vino moet kunnen bestellen. En, bijvoorbeeld, je kamersleutel moet kunnen vragen. Nu zijn cijfers een verhaal apart in het Spaans, een beetje zoals in het Frans. Al dat gedoe met tachtig-min-tien=zeventig enzo, dat vind ik wel zo onhandig. Maar zélfs dat gaat al redelijk en daarom loop ik tegenwoordig vluchtig doch elegant langs de receptie van ons hotel en vraag dan zo tussen neus en lippen door: ‘tres-sjentos-ie-di-es por faavoor senjor’. En die snapt het dan nog ook!

Enfin, de tour naar Chiclayo vandaag zou zes euro per persoon goedkoper worden als we zouden kiezen voor een Spaanse gids in plaats van een Engelse. Da’s nogal niet wat op een tour van 18 euro per persoon dus hups maar. Edwin belooft alles te vertalen wat ik niet versta. Tegen kwart voor zeven komt het busje ons halen en direct als we instappen maken we kennis met Peru-geboren-maar-woonachtig-in-New-York Patty. Ze kletst ons vrijwel direct de oren van het hoofd en wil alles weten over onze wereldreis. Omdat het gezelschap vandaag volledig uit Peruanen bestaat die over het algemeen niet zo goed in het Engels socialisen, zijn we allang blij met dit eerste, hartelijke ontvangst. We rijden in één streep naar Chiclayo, een plaatsje vier uur rijden ten noorden van Trujillo. Hier laten we de tassen achter bij de lokaal agent, bestellen we een ontbijtje in een restaurant en worden dan opgehaald voor onze eerste highlight van de dag: Museo Nacional Sican. In dit museum leren we over de Sican-periode, de periode die volgt ná de Moche tijd, waar we gisteren tempels van hebben bekeken. De Sican-tijd speelt zich af tussen 750 en 1375 na Christus. Men heeft diverse tempels uit deze tijd gevonden in de vorm van piramides. In deze piramides bevinden zich enorme tombes. Vroeger werden belangrijke mensen niet alleen begraven maar werden er dieren, mensen en potjes en pannetjes geofferd. Het museum heeft uitgebreide replica’s van hoe men de restanten van deze beschaving in de tombes heeft teruggevonden. Er zijn meer vragen van antwoorden over deze periode maar onze gids weet er toch enorm veel over te vertellen. Hij praat heel duidelijk en rustig waardoor hij heel goed te verstaan is en Edwin eigenlijk niks hoeft te vertalen. We blijken ook een heel vriendelijke, geïnteresseerde groep Peruaanse medereizigers te hebben vandaag, wat er voor zorgt dat we het geheel enorm kunnen waarderen. Na het bezoek aan het museum bedank ik onze gids voor zijn heldere uitleg. Hij verontschuldigt zich in vloeiend Engels dat er geen tijd is om in twee talen uit te leggen, maar ik verzeker hem dat dat ook niet nodig is op deze manier.

Na het museum rijden we naar een droog en dor, bosachtig gebied waar we een duizend jaar oude boom kunnen bekijken. Deze valt voor ons nogal in de categorie ‘been there, done that’. Zonder al te blasé te worden zijn er van die dingen die we nu wel gezien hebben.:

- Blowhole: check
- Hotspring: check
- Pottery: check
- Honeybee farm: check
- Duizend-jaar-oude-boom: check

Onze medereizigers blijken er hetzelfde over te denken en er zijn ook heel veel kleine wespjes dus we gaan gauw weer de bus in. We rijden door naar Túcume, de oude hoofdstad van de Sicán. Op een gebied van 200 hectare zijn hier maar liefst 26 piramides gevonden uit de Sicán tijd. Deze piramides werden laag-op-laag gebouwd, door verschillende beschavingen. Eén van de piramides is men op dit moment aan het ‘opgraven’. Stukje bij beetje vindt men meer decoraties, maar ook tombes met inhoud.

Na de lunch rijden we door naar de ‘Museo Tumbas Reales de Sipán’. Omdat veel van de tombes uit die tijd zijn geplunderd door de vele beschavingen die leefden na de Sicán periode werden er lange tijd geen tombes met inhoud gevonden. Totdat een onderzoeker zich in 1987 besefte dat er toch wel heel veel antieke potjes en pannetjes op de markt werden aangeboden. Men ging op zoek en vond een piramide vrijwel geheel intact, barstensvol goud en offers uit de Sicán tijd. Direct werd er politie omheen gezet om het plunderen te stoppen. In het museum zien we hoe de tombes gevonden zijn en worden ook alle potjes, pannetjes, maar ook sieraden en heel veel gouden, bronzen en zilveren artikelen tentoongesteld. We zien foto’s van hoe men de 1700 jaar oude overblijfselen van koningen terugvond, compleet met sieraden en beladen met goud. Alles wat door de tijd kapot is gegaan heeft men gerestaureerd en het is echt heel indrukwekkend om te zien. Het is zó oud en zo intact en het is pas in de laatste twintig jaar ontdekt waardoor je je af kan vragen wat er nog meer verborgen ligt onder de droge, zanderige woestijngrond. Onze gids vindt het ook geweldig en praat honderduit. We kunnen ‘m nog steeds goed volgen in het Spaans maar naarmate hij enthousiaster wordt gaat hij steeds meer in het Engels vertalen. Ik denk dat hij ook ziet dat we erg geïnteresseerd zijn.

Na het bezoek aan het museum rijden we terug naar Chiclayo. We nemen afscheid van Patty en met een hele boel ‘hasta luego’s’ ook van de rest van het gezelschap. We halen onze tassen op bij de lokaal agent en onze gids regelt een taxi voor ons naar ons hotel. Vandaag is dat een wat luxer hotel; we konden online niks goedkopers vinden. Voor 38 euro per nacht hebben we 4-sterren luxe, fijn dat we weer even een goede douche, een fijn bed en veel ruimte hebben.

29 juli 2011, Chiclayo

Ober bij het ontbijt in het hotel: ‘what is your room number, sir?’
Edwin: ‘310’
Lisette: ‘Huh?’
Edwin: ‘Huh?’
Lisette: ‘No…’
Edwin: ‘205’
Lisette, fronsend: ‘Huh? Noooo. 204’.
Edwin: ‘Hè?’
Lisette: ‘Ik weet niet waar jij de afgelopen nacht bent geweest maar ik was in kamer 204’.
Edwin: ‘Echt? Ik snap er niks meer van.’
Ober: ‘Ok. 204’.

Lekker ontbeten maar hierna werden we achtervolgd door de ober of-we-even-wilde-tekenen voor 50 soles voor het ontbijt. Nou, dacht het niet, dus dat vertellen we ‘m ook netjes. Dus op naar de receptie waar de mevrouw achter de balie zegt dat het niet is inbegrepen in de kamerprijs. Maar op booking.com staat toch echt dat er een ‘uitgebreid ontbijtbuffet tot uw beschikking staat’. En, toen wij gisteren vroegen hoe laat het ontbijt was zei ook helemaal niemand dat het niet inbegrepen was. Gelukkig zegt de dame in het hotel dat ze de rekening zal laten vervallen. Niet dat we ‘m anders wel hadden betaald, maar prettig dat het netjes opgelost wordt.

Enfin, omdat het vandaag de tweede dag van de Fiestas Patrias is, is de stad uitgestorven. Dat is een beetje lastig want we hebben nog steeds niet kunnen wassen en we proberen uit te vinden hoe we zo makkelijk mogelijk naar Equador kunnen reizen, wat van geen meter lukt. Het busbdrijf is dicht en op het reisbureau weet ook niemand wat. We besluiten het morgen allemaal maar op de bonnefooi te regelen. Hierna chillen we wat in de kamer totdat we net na één uur worden opgehaald voor onze excursie naar ‘Reserva Ecólogica Chaparri’. Dit privé-reservaat is in 2000 gesticht door een beroemde Peruaanse wildlife fotograaf tesamen met de dorpsgemeenschap van Santa Catalina, in de buurt van het reservaat. In het reservaat komen veel bedreigde diersoorten voor, waaronder de puma en de brilbeer, de enige beersoort die in Zuid-Amerika voorkomt. Ook komen in het reservaat diverse soorten vogels voor zoals de Andes condor.

Als we worden opgehaald zit er al een dame met haar zoontje in de kleine minibus. Hierna rijden we naar het reisbureau waar we de tour geboekt hebben en halen we nog drie mensen op. Althans, dat valt nog even te bezien want terwijl er een klein meisje naast ons komt zitten en er voorin een man instapt, wil de moeder van het gezin klaarblijkelijk niet mee. Ze zit met haar rug naar het busje en is schijnbaar niet van plan in te stappen, ook niet als haar man haar vraagt in te stappen. Zoals het de bescheiden Peruanen begaat zegt niemand er wat van, maar wachten we rustig tot de vrouw van gedachten verandert. Enkele minuten gaan voorbij maar de vrouw stapt pas in als haar man haar na lang aandringen gebiedt in de auto te gaan zitten. Mokkend gaat ze onderuit zitten, pakt ze haar telefoon en gaat ongeïnteresseerd zitten sms-en.

Esmeralda, de dochter, kijkt ons nieuwsgierig aan. Ze ziet er uit als vijf, is pienter als een kind van twaalf maar blijkt negen jaar te zijn. Ze wil ALLES van ons weten. Waar we vandaan komen, waarom we geen Spaans praten, of we haar Engels en Nederlands kunnen leren en wat voor spelletjes kinderen in Nederland spelen. Haar ouders geven haar blijkbaar geen aandacht, ook niet als Esmeralda daar herhaaldelijk om vraagt. Haar moeder alias botox-mum (ze heeft duidelijk een overschot aan botox in haar gezicht) blijkt nogal dom te zijn. Terwijl we in het reservaat over slechte, onverharde wegen rijden besluit ze Esmeralda -na haar eerst een uur genegeerd te hebben- een flesje limonade te geven. Die dat natuurlijk niet kan drinken zonder de limonade overal overheen te gooien. Wat ik vervolgens kan opruimen. Ik kijk Esmeralda aan en zeg haar vriendelijk: ‘no hay possible beber para aqui’ waarop botox-mum héél even achterom kijkt en dan ongeïnteresseerd verder sms-t.

De dame met het zoontje voor ons lijkt zich ook geen raad te weten met botox-mum. Haar zoontje, Omar van elf, lijkt het verder allemaal wel best te vinden. Hij spreekt bijna vloeiend Engels en wil graag Engels met ons praten om te oefenen. Hij vraagt ons de oren van het hoofd en wij vinden het maar wat bijzonder dat van de alle Peruanen in de bus alleen Omar Engels blijkt te praten. Hij vraagt wat we eten in Nederland en of we ook ceviche hebben en of we weleens in China zijn geweest op de Chinese Muur. Zelf is Omar weleens in Amerika geweest, het mag duidelijk zijn dat de Peruaanse toeristen om ons heen tot de betere klasse behoren in Peru. Ze komen ook allemaal uit Lima.

Als we aankomen in het reservaat beginnen we aan een wandeling onder begeleiding van een gids. Ook deze gids spreekt alleen Spaans maar in tegenstelling tot gisteren is hij niet te verstaan. Hij praat snel en vertelt alles over plantjes, bloempjes en blaadjes waar we geen wijs uit worden. Terwijl de meesten proberen wat op te steken van zijn verhaal loopt botox-mum de struiken in en begint geluiden te maken en te praten tegen een grote vogel. We kijken met grote ogen toe en verbazen ons over hoe óngelooflijk dom ze is. Daarna gaat ze dwars door het verhaal van de gids zitten bellen en sms-en. We zuchten afkeurend en haar man praat haar streng toe, alsof ze een klein kind is. Ze blijkt echt niet te sporen.

Als je botox-mum wegdenkt is de wandeling verder heel leuk. We zien heel veel verschillende bomen en vogels en ook zien we een hert en een brilbeer alhoewel die wel in een gebied zitten waar hekken omheen zitten. Het reservaat heeft een project waar de beer zich kan voortplanten en waar ze uitgezet worden in de natuur, vandaar. Als we aan het eind van de middag weer terugkomen blijkt pas echt hoe dom botox-mum is; trots laat ze ons zien wat ze in de souvenirwinkel heeft gekocht. We snappen er niks van, ze heeft onze wij-vinden-jou-echt-een-dom-wijf-signalen blijkbaar niet opgevangen. Als we door het reservaat terugrijden naar de bewoonde wereld gooit Esmeralda haar lolliestokje uit het raam waar iedereen in de bus afkeurend op reageert behalve botox-mum. Terwijl Esmeralda vervolgens haar kauwgom uitsmeert over de achterbank van de auto kletst Omar ons de oren van het hoofd. Wij denken dat dit slimme, geïnteresseerde mannetje het nog ver gaat schoppen. Als we aankomen in Chiclayo zijn we heel erg moe. We besluiten te genieten van onze luxe hotelkamer en halen een fles wijn, hapjes en lekker eten voor vanavond. Edwin probeert nog een fles donker bier te kopen maar krijgt deze net als in Argentinië niet mee. We begrijpen niet waarom maar ze mogen de fles niet verkopen als wij geen lege fles kunnen inleveren. We besluiten de discussie te stoppen, we zijn klaar met dit gedoe elke keer en eenmaal in het hotel genieten we van de rust, de tv, de hapjes en de heerlijke Chileense wijn.

30 juli 2011, ergens tussen Chiclayo en Piura

Na een relaxte ochtend checken we uit en lopen we richting het busstation. Het is warm buiten, het voelt als zomer. Nu we weer op zeeniveau zijn is het zowel overdag als ’s nachts erg warm. Op het busstation aangekomen kopen we een ticket voor de bus naar Piura, die twintig minuten later al vertrekt. Als we instappen hebben de Peruanen voor ons hun stoelen al helemaal naar achteren gegooid, ze vinden het hier heel normaal dat je dat doet, ook als dat betekent dat degene achter je dan niet meer kan zitten. Gelukkig duurt de reis naar Piura maar drie uurtjes, waarbij we voornamelijk door droge, dorre woestijn rijden.

Als we aankomen in Piura nemen we een taxi naar het hotelletje wat we voor vandaag in gedachten hebben. De laatste tijd boeken we veel vooruit maar in het minder toeristische noorden van Peru zien de hotels geen noodzaak hun mail te beantwoorden. Gelukkig is er een kamer vrij. We gooien onze spullen neer, trekken onze slippers aan en lopen direct naar het busstation van een Equadoriaanse busmaatschappij. Het is in Piura echt tropisch warm. We sloffen maar wat vooruit door het stoffige stadje tot we bij de busmaatschappij aankomen. Hier kopen we onze bustickets voor morgen. Dan sloffen we weer terug. Het is duidelijk dat Piura het échte, niet-toeristische Peru is; het is één grote chaos op straat. Verkopertjes van allerlei meuk en eten en drinken en overal toeterende taxi’s. We eten een ijsje en lopen dan even naar het centrum. We zitten wat op een bankje op het Plaza de Armas en besluiten dan maar even terug te gaan naar de kamer en een boekje te lezen. ’S Avonds eten we bij de chinees aan de overkant en gaan we vroeg naar bed.

31 juli 2011, Loja, Equador

Het hotel belt een taxi die ons naar de busterminal moet brengen. De taxichauffeur vraagt zeven soles, terwijl we gisteren vier hebben betaald en toen vermoedelijk al flink afgezet zijn. De chauffeur zakt naar zes maar ik zeg hem dat we gisteren drie hebben betaald en dat ‘ie vijf kan krijgen. Hij lult wat over dat hij een veilige taxi is (uiteraard) en dat dat duurder is maar hij gaat toch akkoord. Eenmaal bij het busstation aangekomen kunnen we vrij snel instappen en om stipt half tien vertrekt de bus. Het is geen luxe bus maar we hebben ze erger gezien dus het kan er mee door. We rijden de eerste 2,5 uur richting de grens. Het uitzicht is echt uitermate troosteloos. Dorre, droge woestijn met overal afval. Af en toe een ‘dorpje’ waar mensen zeker geen menswaardig bestaan hebben. In de straten afval, honden en grote gieren. Je zal er maar wonen. Naarmate we dichter richting de grens rijden wordt het landschap steeds wat groener. Eenmaal aangekomen lopen we eerst naar een kantoortje om onze immigratiekaart te laten stempelen. Dan naar een ander kantoortje om Peru uit te worden gestempeld. Vervolgens lopen we een brug over naar het 24e land van onze reis: Equador. Hier vullen we een immigratiekaart in en laten we ons paspoort ‘stempelen’. Interessant genoeg krijgen we niet echt een stempel maar een soort print in ons paspoort; dat hebben we nog nooit gezien. En daar staan we dan, in Equador. Onze laatste landsgrens was van Maleisië naar Singapore en we waren vergeten hoe prettig en rustig landsgrenzen altijd zijn ten opzichte van airports. Als iedereen zijn stempel heeft rijden we Equador in. Verassend genoeg zien we groene rijstvelden die vol in bloei staan. We hadden in Peru al wel wat dorre veldjes gezien maar dit beeld doet ons erg aan Azië denken. Al gauw stoppen we voor de ‘lunch’, maar wij hebben natuurlijk onze eigen broodjes bij ons. We strekken de benen en gaan naar het toilet en binnen no-time toetert de chauffeur dat iedereen weer de bus in moet.

Begonnen we vanmorgen met een een cd met jaren 80 muziek (dat is echt een afwijking op dit continent, je hoort o-ve-ral jaren 80 muziek, verschrikkelijk), de muziek is nu veranderd in een gezellig salsa deuntje. Onze bus pikt overal nieuwe mensen op en zet deze op de gekste plekken af waardoor we hortend en stotend door het bergachtige Andesgebied rijden. We hadden het al in de Lonely Planet gelezen en het is waar: ze rijden hier als idioten. Onze chauffeur schroomt niet om de berg afrijdend flink gas te geven of te proberen een tankwagen in een haarspeldbocht met een bordje ‘verboden in te halen’ toch in te halen. Na ruim 10 uur rijden we heelhuids het busstation van Loja binnen.

Ik.Wil.Voorlopig.GEEN. Salsamuziek. Meer. Horen.

We halen onze tassen, pakken een taxi en een uiterst vriendelijke taxichauffeur brengt ons naar het hotelletje wat we voor ogen hebben. We gaan eerst direct maar een hapje eten, er blijkt alleen bijna niks open te zijn op zondagavond. Het wordt kip met héle kleffe patat, we zijn te moe om verder te kijken.

En nu zitten we hier dan in ons hotelletje in Equador. Na bijna vier weken hebben we Peru achter ons gelaten. We vinden Peru echt een geweldig land. Het is heel makkelijk te bereizen, je krijgt er supergoede kwaliteit voor je geld als het gaat om hotels, tours en busreizen. We kunnen het iedereen aanraden die nog eens drie weken vakantie over heeft. Het land is heel makkelijk individueel te bereizen, zelfs de enkele tourgroepen die we gezien hebben maken gebruik van het geweldige lijnbussysteem in plaats van een eigen touringcar. Onze reis door Peru is een aaneenschakeling van highlights geweest. Alhoewel het onbekende noorden het ontdekken waard is, zou ik iedereen met drie weken vakantie toch de ‘gringo-trail’ (de ‘westerlingen-route’) aanraden, de route van Lima via Paracas, Arequipa & Colca Canyon naar het Titicacameer om te eindigen in Cuzco en Machu Picchu. Elke stop op deze route is een nieuw avontuur.

Nu gaan wij Equador ontdekken. Oh nee. Eerst maar eens een nachtje slapen.

***

Wat ons verder nog opviel in Peru:
- De inwoners van Peru zijn over het algemeen heel vriendelijk;
- Heel veel mensen praten redelijk Engels;
- Je krijgt hier heel veel waar voor je geld, voor zowel accommodatie, bussen als tours
- In Peru kan je op de meeste plaatsen heerlijk en afwisselend eten;
- In Peru zijn heel weing wc-brillen;
- Ik zou wel willen weten wie de term ‘servicio hygienico’ (WC) heeft verzonnen, de wc blijkt namelijk niet altijd even hygienico te zijn;
- Er is heel veel woestijn in Peru;
- Er is heel veel armoede in Peru maar duidelijk ook heel veel rijkdom;
- De supermarkten in Peru zijn heel groot, vol met alle producten die je kan bedenken en heel goedkoop;
- Alle huizen en muren in Peru zijn –evenals in Argentinië- beschilderd met leuzen die pleiten voor politieke partijen. Dat verpest het aanzien behoorlijk;
- Er ligt overal afval in Peru, wat je in Azië ook overal ziet;
- Elk dorp of stad heeft een ‘Plaza de Armas’, een groot plein in het centrum. Gezellig, maar het lijkt na verloop van tijd wel erg op elkaar.