Moskou-Yekatarinburg, 4465 km

30 Augustus 2010, Trein 16 Ural, ergens tussen Janaul en Krasnoufimsk

De afspraak was: als de wekker gaat en het regent blijven we liggen, als het droog is staan we op en bezoeken we het mausoleum van Lenin. Toen de wekker gisteren om 08.15 uur ging, strompelde Edwin naar het raam, keek door de gordijnen, en zei enigszins teleurgesteld: ‘droog’. Toen hij even later uit de douche kwam, liep hij weer naar het raam, keek door de gordijnen en zei iets hoopvoller: ‘het regent!’. Maar helaas, Lisette vond dat nu we toch al wakker waren en we net zo goed konden gaan.

Eenmaal bij het mausoleum sloten we ons aan in een lange rij belangstellenden en wachtten ca. 50 minuten. We kwamen er achter dat het Rode Plein de dag ervoor was afgesloten omdat er een hele delegatie belangrijke mensen (o.a. Medvedev) was om één of ander heilig icoon te huldigen. Na de lange rij en na de tas te hebben ingeleverd en door controlepoortjes te zijn gegaan liepen we langs diverse graven (achteraf lazen we dat Stalin er ook ligt maar die Russische namen zijn niet te lezen) naar het mausoleum. Een donker gebouwtje van zwart marmer, we zagen geen hand voor ogen. Op elke hoek staat nors ogende bewaking en we liepen verder naar beneden het mausoleum in. De hoek om, en daar lag ‘ie dan: Lenin himself. Of, misschien beter gezegd, restanten van een reeds 86 jaar geleden overleden Vladimir Lenin gepimpt op een soort Madame Tussauds-achtige wijze. Toen Lenin in 1924 stierf waren er zoveel belangstellenden die dagenlang in de kou in rijen stonden te wachten om hem de laatste eer te bewijzen dat Stalin had bedacht dat de grondlegger van het communisme voor eeuwig bewaard moest blijven. Een biochemist en anatomist kregen de orders iets uit te vinden om het vergaan van het lichaam tegen te gaan. In de tussentijd werd het lichaam onderhouden en werden de hersenen van Lenin naar een geheim laboratorium gebracht waar het 40 jaar lang is onderzocht om te kijken hoe deze man toch zo geniaal had kunnen zijn.

Ongeveer een half jaar na zijn dood claimden de mannen een formule te hebben ontwikkeld om het vergaan van het lichaam tegen te gaan maar dit bleef uiteraard staatsgeheim. Nadat het communisme viel, werd het geheim in de openbaarheid gebracht: het lichaam wordt elke paar dagen schoongemaakt en elke 18 maanden onderzocht en gedoopt in een bad met chemicaliën, waaronder parafine was.

Je kan je dus afvragen, als je langs het lichaam loopt, interessant verlicht in deze zwarte, marmeren omgeving, in hoeverre het echt Lenin is die daar ligt. Maar het moet gezegd worden: je ziet wél dat het Lenin is en op de één of andere manier voelt het toch bijzonder om het gezien te hebben.

Gisterenmiddag de metro gepakt naar het Kazansky Station, vanwaar onze trein zou vertrekken naar Yekatarineburg. We konden het station niet echt vinden, terwijl we er in bleken te staan. Met ons hoe-en-wat-in-het Russisch aan een dame gevraagd waar we moesten zijn die naar boven wees en ‘stupinsky! stupinsky!’ riep. We weten niet of ze wees op de indruk die wij maakten of dat ‘stupinsky’ misschien gewoon ‘boven’ betekent, maar we liepen de trap op en daar waren de lange afstandstreinen.

We stapten in trein 16 die al klaarstond en vielen stijl achterover van de luxe coupé die op ons wachtte. Je gaat het niet geloven. Wij hebben onder andere;
- twee bedden (ok, da’s normaal)
- een tafel (ook fijn)
- een schuifdeur (mwah)
- een credit card-achtig-type kaart waarmee de deur kan worden afgesloten en geopend;
- een pas spiegel;
- een flatscreen tv;
- room (coupé)) service;

Daarnaast bleken er maar 2 coupé’s van de 9 bezet te zijn zodat wij de 2 blinkende toiletten aan het eind van het rijtuig bijna voor onszelf hebben. Wat een genot om op deze manier te mogen reizen.

We maakten kennis met onze provodnitska die een paar woorden engels spreekt. Zij zorgt deze rit voor ons rijtuig samen met haar zus. Ze wilde weten waar we vandaan kwamen en toen we zeiden dat we uit Nederland komen riepen ze meteen: ‘football!!’ en zo was zij direct al één van onze favoriete provodnitska’s. Ze legde uit dat haar zoon in het leger zit en parachute springt boven de zwarte thee. ‘Black tea! Black tea! Uh…sea! Black sea!’ Omdat zij zo ongelooflijk lief is hebben wij haar gisteren twee stroopwafels aangeboden voordat wij gisterenavond een biertje gingen drinken in het bar-rijtuig. Edwin kraamde d.m.v. het hoe-en-wat-boekje nog iets uit wat ‘stroop’en ‘koekjes’ moest betekenen, maar ze keek heel bescheiden en zei: ‘for me and my sister’.

Buiten zien we voornamelijk bossen. Heel erg veel bossen. Dat het hier heeft gefikt vinden wij geen wonder. Hier en daar zie je stukken afgeblakerde grond en hier en daar smeult er wat, maar bovenal zien we bossen. Ook zien we een BP tankstation wat hier een BK tankstation heet. Tegen half 12 vallen we in slaap op onze fijne bedjes onder heerlijke dekbedden terwijl onze provodnitska de verwarming nog eens opstookt.

Vanmorgen tegen een uur of half 10 opgestaan en ontbeten. We zitten in de eerste coupé en in de gang naast ons hangt een ‘samovar’ waaruit wij heet water kunnen tappen. Zo aten wij gisterenavond noedels en brood en hadden we vanmorgen thee bij het ontbijt. We hebben 4 ronde bewaarbakjes bij de Ikea gekocht voordat we weggingen. In de grotere bakjes passen noedels en de kleinere bakjes fungeren als kopjes. De deksels gebruiken wij als bord en snijplank. Het werkt supergoed!

Vandaag lezen we wat, schrijven we wat of kijken we wat uit het raam. Af en toe zien we een dorpje tussen de bossen. De meeste huisjes zijn van hout en zien er uit alsof ze elk moment in elkaar kunnen storten, geen wonder dat dit bij een bosbrand direct verwoest wordt. We staren naar buiten en zouden de mensen willen vragen hoe het gaat, wat hen bezig houdt en of ze gelukkig zijn. Of ze misschien elders zouden willen wonen als ze de kans kregen, in plaats van in dit godvergeten verlaten landschap. En of ze misschien een stroopwafel zouden lusten?

31 Augustus, Yekatarinburg, 4465 kilometer

We stopten gisteren een minuut op station Krasnoufimsk. Met deze minuut gingen we in één keer twee tijdzones vooruit. We zijn nu in totaal vier tijdzones vooruit gereisd. Na Krasnoufimsk reden we langzaam het Oeral landschap in, wat in deze regio een heuvelachtig, groen landschap is. Helaas zijn de hoge bergtoppen vanaf hier niet te zien. Wel is het een prachtig landschap en de trein kronkelde en tufte door de bergen richting Yekatarinburg. Edwin raakte aan de praat met onze Russische buurman. Die vond ons wel interessant, wilde weten waar we vandaan kwamen en waar we heen gingen. Toen de trein op een klein stationnetje 23 minuten stilstond, heeft hij ons geholpen twee broodjes te kopen bij een oude oma. Die sprak natuurlijk alleen Russisch, dus door zijn vertaling snapten we ook wat we precies kochten (‘local hamburger!’). De trein stopt zo nu en dan op een station. Al deze stops zijn in de dienstregeling vastgelegd en deze dienstregeling hangt op de wand van het rijtuig. Uiteraard in het Russisch. Als de trein stopt, roept de provodnitska voor hoe lang. ‘Station stop one minute!’ Of: ‘Station stop twenty three minutes!’ Als het langer dan een paar minuten is kan je uitstappen, anders maar beter niet. Men werkt in Rusland namelijk niet met een fluitje dus de trein begint op een gegeven moment gewoon te rijden. Vette pech als je ‘m dan mist! Op het perron is doorgaans van alles te beleven. Verkopers komen langs om je e.e.a. aan te bieden. Dit varieert van broodjes, bessen, appels tot vazen, glazensets, opgezette dieren, foute souvenirs, etc. Ook als je van binnen uit het raam naar buiten kijkt proberen ze je aandacht te trekken, maar nee is nee en ze zijn absoluut niet lastig. Een welkome afwisseling op zo’n lange reis!

Ongeveer 3 kwartier voor Yekatarinburg passeerden we de grens tussen Europa en Azië. We zijn met de trein naar Azië gereisd! Na ruim 25 relaxte trein uren kwamen we aan in Yekatarinburg. We zeiden gedag tegen onze provodnitska en liepen het station uit, het stationsplein op. Daar stonden we dan even te kijken. We hadden geen idee welke bus/tram we moesten hebben. Het hotel was te ver weg om te lopen (met de rugzakken). Niemand, maar dan ook niemand, spreekt engels. Er staan geen bordjes en als ze er al staan zijn ze in het cyrillisch. Ik denk altijd maar: er zijn zoveel mensen die de Trans-Mongolië Express doen, dat moet eitje zijn. Maar vergeet in al die relaxedheid soms dat het geen pakketreisje is en er momenten zijn dat het even niet voor de hand ligt. Wat het dan wel weer interessant maakt natuurlijk :) En dus sjouwden we naar een trolley-bushalte en hebben daar even gestaan. Er kwam alleen geen bus. We vroegen twee meiden naar de ‘Prospekt Lenina’ maar die brabbelden wat, keken raar en draaiden zich om. Toen zijn we naar de tram gelopen. We vroegen een tram chauffeuse naar de Prospekt Lenina maar die wees wat naar voren. Toen vroegen we het nog een dame, die wees een straat in. Daar zijn we heen gelopen, vroegen de buschauffeur van de eerste de beste gaarbak om de Prospekt Lenina en ja hoor, raak!!! Toen nog een beetje sjouwen en toen kwamen we eindelijk bij ons hotel aan. Een heel fijn hotel ook. We hadden best wel trek gekregen dus liepen we tegen kwart over 9 naar de Pizza Mia, een soort fast food pizza tent. We vroegen de knul achter de balie om een English menu en dat hadden ze ook nog. We bestelden voor nog geen 5 euro een pizza en die kregen we samen maar net op….wat een feest!

Omdat het hier twee uur later is dan in Moskou waren we enigszins jetlagged vanmorgen toen de wekker ging. We moeten hier voor 10 uur ontbijten dus dat is wekker zetten geblazen en was een beetje vroeg voor een vakantiedag. Er was nog wat consternatie en een kleine flashback naar 16 jaar geleden in Slowakije toen ik mijn tanden in een heerlijk uitziend, donkerbruin broodje zette. Ik denk: wat smaakt dat toch ranzig? AAAARGH. Komijnen!!!!!! En dat vind ik toch zó vies. Ik dwong mijzelf één broodje op te eten (ik had er twee ‘opgeschept’) en dacht terug aan dat ontbijt in Slowakije, 16 jaar geleden, waar hetzelfde gebeurde. Toen waren we alleen met 9 en hadden we waarschijnlijk wel 30 broodjes over….

Na het ontbijt zijn we Yekatarinburg gaan ontdekken. Wat een fantastische stad! Het is niet al te groot, het heeft iets meer dan een miljoen inwoners en is goed te belopen. Ik ging in stijl naar buiten (korte jurk met legging), ik vond dat het maar eens uit moest zijn met die afkeurende blikken van die vrouwen hier, maar een paar stappen uit de deur beseften we dat het te koud was. Weer terug naar binnen, omgekleed, slippers geruild voor sokken en gympen en een jack mee. Bleek natuurlijk na 10 minuten weer te warm. Het weer is hier een beetje gek. Gisteren was het rond 28 graden, vandaag rond de 20, morgen wordt het volgens de berichten 11 graden. Dat zijn toch wel extreme verschillen. Gelukkig schijnt de zon en we zijn dan ook redelijk verbrand na een dag wandelen.

Tot 1990 waren buitenlandse toeristen niet toegestaan in Yekatarinburg omdat er in dit gebied (de Oeral) heel veel fabrieken stonden waar wapens en oorlogsmateriaal werd gemaakt. Tegenwoordig is het een hele fijne stad. Het is goed te zien dat ze de boel opgeknapt hebben, de straten zijn schoon, de gebouwen gerestaureerd en slechts een beeld van Lenin hier en daar herrinert je aan vroeger. Ook zijn er veel hippe, sjieke winkels en billboards waar Tiësto op wordt aangekondigd. Dat vinden zie hier wel leuk; in Moskou zagen we ook al aanplakbiljetten van Tiësto en Ferry Corsten. Iedereen is hier ook zó hip, dat is onvoorstelbaar. Waarom denken wij in Europa eigenlijk dat het hier een grote, grijze, treurige bedoeling is?

Over grijs gesproken; het valt wel op dat er een flinke laag as op de auto’s ligt en toen wij vanavond terugkwamen voelde onze huid ook een beetje viezig aan. We zien hier meer nasleep van de bosbranden dan in Moskou. Ook merken we dat we een droge mond krijgen van de vele uitlaatgassen in de stad, dat hadden we in Moskou ook. Of dit nou komt doordat men hier andere brandstof tankt of omdat het gewoon zo retedruk is met auto’s weten we niet. Oh ja, Edwin heeft al drie-bijna-ongelukken geteld in 24 uur, ze rijden hier als idioten.

Morgen bezoeken we als het goed is het plaatsje Nevyansk per trein. Althans, als we de goede trein kunnen vinden en het voor elkaar krijgen een kaartje te kopen. :) To be continued…

1 September 2010, Yekatarinburg

Vanmorgen kwamen we 20 minuten voor vertrek van de trein aan op het station. We hadden er eerder willen zijn maar het was kouder dan verwacht, dus op weg naar het station wilde ik mijn jas halen in het hotel en al met al hadden we 20 minuten over. We gingen naar het loket, vroegen om twee tickets naar Nevyansk en na een hoop geharrewar, handen en voeten en hoe-en-wat-in-het Russisch had de uiterst vriendelijke dame de tickets al zowat klaar gemaakt en pakte ze haar rekenmachine waar een bedrag van 640 roebel op stond. Twee keer zo duur dan we eerder van het hotel hadden vernomen. Ondertussen hadden we nog 6 minuten voordat de trein zou vertrekken. Dus ik vraag: ‘Elektrichky?’ Bleek het geen loket voor kaartjes van de Elektrichky maar kaartjes voor een mooiere trein te zijn. Maar ja, wel twee keer zo duur. Wij als een gek naar het Elektrichky loket, in sneltreinvaart twee kaartjes gekocht (ging in 1 x goed!) en het op een rennen gezet. De trein kon vertrekken op spoor 5 óf 9, en net op tijd sprongen we op spoor 9 in de trein.

Een Elektrichky is een soort 3e rangs, 50 jaar oud, voormalig Soviet-tijd treintje waarvan het een wonder mag heten dat het nog rijdt. Het is één grote seniorensoos maar hier en daar zitten gelukkig ook nog wat jongeren lekker bier te drinken (het is tenslotte al 10.35 uur dus daar moet je helemaal niet lullig over doen). Onze reis ging vandaag naar Nevyansk en duurde twee uur. Onderweg zagen we veel bomen (die heb je veel hier in de Oeral), wat dorpjes én wat platgebrande stukken bos met wat rook hier en daar.

Wij kregen gisteren een excursie-overzicht van het hotel en Edwin wil graag aan jullie voorlezen wat je precies krijgt als je de excursie naar Nevyansk voor 240 euro bij het hotel boekt.

Komt ‘ie (denk Edwin erbij met Borat accent):
‘You will get acquainted wih the legends and surprises of the capital of the powerful Demidovs’s empire – Nevyansk town, visit a pearl of the town – a unique monument of architecture, keeping a lot of secrets – the inclined Nevyansk tower, 1725, visit an acoustical room, secret laboratory, stone casemats. During the second part of the tour……..you’ll visit the ancient center of ceramics and private ceramic workshop where you will have a change to inhale life in a piece of clay, and also will get a souvenir in memory of this remarkable day’.

Oftewel, voor 240 euro ga je naar een toren die scheef staat in Nevyansk, je bezoekt tussentijds nog ergens een kerk (die tekst hebben we maar weggelaten voor de langdradigheid) en uiteindelijk ga je naar een keramiek fabriek waar je je leven in een potje klei moet verwerken en waar je vervolgens nog een jaar mee moet zeulen.

Eenmaal aangekomen in Nevyansk, namen we de bus naar het ‘centrum’. Hier begrepen we ineens waarom wij westerlingen altijd het beeld hebben dat Rusland een grijze, grauwe, trieste bedoeling is. Nevyansk is dit allemaal. Grijze flatblokken, halve gare stoepen, een en al troosteloosheid. Tot overmaat van ramp ging het ook nog regenen en konden we die f*cking scheve toren niet vinden (‘a unique monument of architecture’ dus hè)). Maar goed dat we de excursie niet hadden geboekt bij het hotel anders waren we én 240 euro lichter geweest (i.p.v. 10 euro die we nu nu in totaal kwijt waren) maar hadden we na deze troosteloosheid ook nog ons leven in een potje klei moeten verwerken én er een jaar mee moeten zeulen.

Enigszins opgepept met deze gedachte en het feit dat we minimaal twee uur moesten wachten tot er weer een trein terug zou gaan, besloten we wat rond te lopen. We liepen naar het meertje in het stadje waar een oude dame iets uit aan het vissen was en waar een vage oude auto stond met twee laveloze mensen erin (waarschijnlijk dronken). Vervolgens terug naar het centrum waar een soort dorpsfeest aan de gang was (denk: luchtkussen, Shrek pop, Sovietflat en house muziek). Ook was er een kleine markt waar veel paddestoelen werden verkocht. Lenin was ook weer van de partij en geloof het of niet: zien wij verderop toch ineens die scheve toren met een gigantische kathedraal ernaast! Wat een feest. Nou, foto genomen, beetje sneue bedoeling die toren, langs een Tweede Wereld oorlog monument gelopen en toen maar weer de bus terug genomen naar het station. Want ondanks dat we iets beter door de troosteloosheid en deprimerende omgeving heen konden prikken wilden we de trein terug voor geen goud missen. Wat ons overigens wel opviel: mensen zagen er best blij uit. Helemaal niet depressief of ongezellig. Het deed ons wel beseffen wat een geluk wij toch hebben dat we in Nederland zelf kunnen kiezen in wat voor een omgeving we wonen en dat we dat veel meer zouden moeten waarderen. Deze mensen kunnen geen kant op want hebben geen geld en geen kansen en wonen in de godvergeten Oeral.

Nou, dát zouden we in een potje moeten kleien.

De Elektrichky terug was ruim een half uur vertraagd. De wind was behoorlijk aangescherpt en het was echt koud vandaag, een graad of 9. Eenmaal in de Elektrichky zat ik net op het punt in slaap te vallen tot vier half gare dronken jongeren persé naast ons op óns bankje wilden zitten. Er hing een gigantische alcohol walm om hen heen (maar dat hebben heel veel mensen hier) en naast dat ze een vage substantie uit vage bruinen flessen dronken (bier waarschijnlijk) klokten ze ook nog wat wodka’tjes achterover. Eén van die jongens had zelfs een uitklapbaar-meeneem-wodka-bekertje. Hoe bizar.

Vanavond wilden we gaan eten in een leuk restaurantje maar ze hadden alleen Russische menu kaarten. Toen zijn we maar weg gegaan: dat gaat echt niet als niemand Engels spreekt. Uiteindelijk een ander fijn restaurantje gevonden met het thema: brandweer. Overal brandweer & blus artikelen. We vonden het vooral bijzonder dat er geen ‘niet-roken’ ruimte was.

Morgenavond vertrekken we voor een treinreis van ruim 33 uur naar Krasnoyarsk. We zullen nog voor middernacht officieel Siberië inreizen; waarschijnlijk liggen we dan al te slapen maar we vinden het een heel bijzonder idee. We laten weten wat we ervan vinden als we weer wakker zijn!